محمد رضا طباطبايى تبريزى

47

هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى )

ثلاث خصال خلق يخالق به من صحبه أو حلم يملك به من غضبه أو ورع يحجزه عن محارم اللّه . « 1 » خلاصه معنى حديث اين است كه اعتنا نمىشود بر آن كسى كه قصد مىكند بيت خداوند را مگر كه در او سه خصلت نباشد : يكى خلقى است كه به آن خلق همراهى مىكند و مسالمت مىجويد از غضب خود . دويّم حلمى است كه تماسك مىنمايد با آن حلم از غضب خود . سيّم حيا و پرهيزكارى است كه مانع مىشود او را از محارم و معاصى . و ايضا در كتاب مزبور از ابى جعفر - عليه السلام - حديثى به روايت ابى ربيع شامى منقول است كه گفت : بوديم روزى در خدمت حضرت ابى عبد اللّه - عليه السلام - و خانه پر بود از اهل بيت خود ؛ پس حضرت فرمودند : از ما نيست كسى كه خوب نكند مصاحبت مصاحب خود را و مرافقت و ممالحت رفيق خود را ، يعنى هم‌خورى و حق نمك ممالح خود را و خوشى آن كسى را است كه با او خوش‌خلقى كند . و نيز فرمودند كه : اگر رفيق خواهى با كسى رفاقت كن كه مثل تو باشد و با كسى مرافقت منماى كه كفيل اخراجات تو باشد كه آن مذلّت مؤمن است . و نيز در كتاب مذكور روايت شده است از شهاب كه : به حضرت ابى عبد اللّه - عليه السلام - عرض كرد : مصاحبت مىكنم در راه مكه با كسانى كه مىتوانم توسعه كنم با بسط يدى كه مراست . حضرت به او فرمودند اين عمل را ترك كن كه اگر تو بسط يدنمايى و ايشان نيز وسعت نمايند ، پس ظلم كرده‌اى برايشان ، و اگر تو بسط يدنمايى و ايشان امساك كنند ، ايشان را خوار كرده‌اى . صحابت و رفاقت كن با همپايان و امثال خود . و نيز در مكارم الاخلاق « 2 » از ابى عبد اللّه - عليه السّلام - روايت شده كه آن حضرت فرمودند : از مروّت نيست كسى كه خبر دهد از چيزهايى كه از خيروشرّ

--> ( 1 ) كافى : 4 / 285 ( 2 ) كاملترين مجموعه حديثى درباره سفر ، از جمله احاديثى كه در اينجا ارائه و ترجمه شده را بنگريد در مكارم الاخلاق ، صص 241 - 262